Historia Zakonu
Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników świętego Jana Jerozolimskiego zwany Rodyjskim i Maltańskim został założony przez bł. brata Gerarda w 1099 roku w Jerozolimie. Powstał on na bazie istniejącego już hospicjum, w którym opiekowano się pielgrzymami. Czas założenia zakonu zbiegł się z pierwszą wyprawą krzyżową przez co do Szpitala Jerozolimskiego trafiała coraz większa liczba pacjentów oraz zwiększył się napływ zachodniego rycerstwa w szeregi bractwa. Naczelnymi celami zakonu były: "tuitio fidei et obsequium pauperum" - ochrona wiary i pomoc potrzebującym.
Po upadku Jerozolimy Zakon przeniósł się do Margat, w chwili gdy twierdza musiała zostać poddana muzułmanom, joannici przenieśli stolice do Akki. Zbudowano tam ogromny kompleks szpitalny. W 1291r. Akka została zdobyta przez Saracenów, a Zakon przeniósł się na Cypr, w 1309r. Zakon św. Jana założył suwerenne państwo na wyspie Rodos. Kawalerowie rodyjscy (tak zaczęto nazywać joannitów) zajęli się żeglarstwem. Zakon św. Jana stał się bardzo popularny szczególnie wśród młodszych braci ze sławnych rodów rycerskich całej zachodniej Europy, którzy oddawali się służbie w Zakonie.
W 1521r. wyspa Rodos została zdobyta przez wojska tureckie, bracia rodyjscy opuścili wyspę zachowując majątek oraz broń, gest ten ze strony Sulejmana Wspaniałego był wyrazem podziwu dla przeciwnika. Po kilku latach tułaczki po Europie cesarz Karol V oddał w lenno Zakonowi archipelag maltański. Zakon osiadł na Malcie w 1530r. od tego czasu joannitów zaczęto nazywać Kawalerami Maltańskimi. Zakon dysponując doskonałą flotą i świetną lokalizacją stanowił zagrożenie dla Sulejmana, który w 1565r. postanowił definitywnie rozprawić się z Zakonem. Po czteromiesięcznym oblężeniu wojska tureckie zostały odparte. Zakon zyskał dodatkową sławę i korzystając z dóbr jakie pozyskał doprowadzili na swojej wyspie do cywilizacyjnego rozkwitu.
Wielką sławę zyskał największy w Europie zakonny szpital (Lazzaretto) na Malcie, stosowano w nim nowoczesne techniki leczenia.
Zakon przetrwał na Malcie w zasadzie do końca XVIII wieku, do upadku Zakonu przyczyniła się rewolucja francuska i wojny napoleońskie. Malta została zajęta przez wojska Napoleona w 1798 roku. Zakon stracił swoje komandorie we Włoszech, Hiszpanii, Francji. Po zakończeniu wojen napoleońskich Zakon posiadał swe komandorie jedynie na terenie Czech. Władze Zakonu (wielki mistrz Tomassi) rezydowały w Messynie, a potem w Katanii. Zakon czynił wszelki starania w celu odzyskania Malty później Rodos, jednak nie dały one rezultatu. W 1834 r. po utracie posiadłości na Sycylii Zakon przeniesiono do Rzymu, gdzie siedziba znajduje się do dzisiaj w pałacu przy Via Condotti 68. W tym czasie Zakon liczył około 100 komandorii.
W XIX wieku kawalerowie maltańscy przebywający w wielu państwach zaczęli tworzyć narodowe maltańskie związki skupiające członków z terytorium danego kraju: Prusy (1867), Wielka Brytania (1875), Włochy (1877), Hiszpania (1889), Francja (1891) Portugalia (1899), Polska (1920), Stany Zjednoczone (1926), Węgry (1928), Belgia (1930), Irlandia (1934).
Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Świętego Jana Jerozolimskiego zwany Rodyjskim i Maltańskim jest podmiotem prawa międzynarodowego - państwem suwerennym. Zakon Maltański utrzymuje stosunki dyplomatyczne w randze ambasadora z ponad osiemdziesięcioma państwami, a także współpracuje z licznymi organizacjami międzynarodowymi.
Głową Zakonu, a zarazem głową państwa jest Wielki Mistrz - obecnie, obrany w 1988 Brytyjczyk Fra'Andrew Bertie, który podlega bezpośrednio Papieżowi. Zakon posiada własny rząd, sądownictwo, system monetarny, wydaje znaczki pocztowe. Obecnie Zakon skupia ponad 12 tysięcy kawalerów, z których większość legitymuje się pochodzeniem szlacheckim. Polscy kawalerowie maltańscy zgrupowani są w Związku Polskich Kawalerów Maltańskich, który liczy około 150 członków. Jego prezydentem jest Juliusz hrabia Ostrowski. Związek zajmuje się działalnością charytatywną w zakresie lecznictwa i medycyny.
Na ziemiach Polskich Zakon pojawił się około 1154 roku. Pierwsza komandoria powstała z Zagościu (Ziemia Sandomierska), następne na śląsku (Strzegom 1163, Tyniec Wielki, Kłodzko) w Poznaniu (1170), na Pomorzu (Sławno, Gościno, Myślino). Zakon działał na ziemiach Polskich do rozbiorów (przeorat polski powstały w 1774 roku należał do języka anglo-bawarskiego), gdyż wtedy oficjalnie działalność Zakonu była zakazana. W 1793 car Paweł I obwołał się Wielkim Mistrzem i utworzył katolicki wielki przeorat Rosji, w skład którego weszła Polska.
Dopiero po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku wśród polskich kawalerów powstała inicjatywa powołania Związku Narodowego. Pierwsze zebranie polskich członków Zakonu odbyło się 17.01.1920 roku w Poznaniu (obecni byli tylko członkowie ze Związku Śląskiego). Dopiero zebranie które odbyło się 21.06.1920 w Warszawie uważane jest za konstytucyjne dla ZPKM - przedstawiono statut i przyjęto go jednogłośnie, a następnie wybrano zarząd. Prezydentem zostali Ferdynand Radziwiłł, wiceprezydentem Alfred Chłapowski. Z czasem do Zakonu byli przyjmowani coraz to nowi członkowie. Do wybuchu wojny w 1939 roku Zakon prowadził szpitale na terenie Polski (w Rychtalu, Ołyce, Warszawie - zlikwidowany dopiero po wojnie).
Po wojnie panujący w Polsce ustrój polityczny nie pozwalał na rozwiniecie działalności ZPKM, który w tym czasie swoje władze posiadał za granica. Delegatem na Polskę był Juliusz hr. Ostrowski. Dopiero w 1990 roku Kawalerowie zaistnieli z powrotem w Polsce - Minister Krzysztof Skubiszewski i ambasador Gioacchino Malfatti di Montetretto podpisali porozumienie o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych. Oficjalny powrót nastąpił 17.10.1992 roku kiedy to na Zamku w Warszawie odbył się pierwszy w powojennej Polsce Konwent. W czasie obrad wybrano nowe władze: Władysław hr. Tarnowski - prezydent, Andrzej Ciechanowiecki - wice, delegatem na Polskę - Juliusz hr. Ostrowski. Symbolicznym przypieczętowaniem powrotu ZPKM do Polski był Konwent w 1997 roku w Krakowie gdzie prezydentem po raz pierwszy po wojnie został kawaler zamieszkały w Polsce - Juliusz hr. Ostrowski.